کاربرد های صنعتی قارچ ها
کاربرد های صنعتی قارچ ها
از قدرت آنزیمی قارچها در چه صنایعی استفاده می شود؟
قارچها موجوداتی هتروتروف هستند که به علت نداشتن کلروفیل قادر به سنتز مواد آلی مورد نیاز خود نمی باشند و در نتیجه ناگزیرند به صورت ساپروفیت بر روی مواد آلی گیاهی و جانوری و یا به صورت پارازیت بر روی موجودات زنده زندگی کنند.
علاوه بر مصرف مستقیم قارچها، انسان از مخمرها که غالبا از نژادهای Saccharomycescervisiae
می باشند در صنایع غذایی نظیر تهیه نان و نوشابه های الکلی استفاده می کند.
قارچها در حین رشد و نمو به طور خود به خودی، ترکیبات شیمیایی را تولید می کنند که به تنهایی اهمیت داشته و به صورت خالص از محیط کشت قارچ جداسازی و به مصارف گوناگون می رسند. فراورده های قارچی که در سطح تجاری تولید می شوند شامل اسیدهای آلی، الکل، آنتی بیوتیکها، پیگمانها، ویتامینها و آنزیمها است.
گونه های مختلف قارچ آسپرژیلوس(Aspergillus spp.)، انواع اسیدهای آلی نظیر اسید سیتریک قابل مصرف در ساخت شربتها، رنگها و شیشه ها، اسید گلوکونیک قابل مصرف در پزشکی، اسید ایتاکونیک قابل کاربرد در صنعت پلاستیک سازی را تولید می کنند. مخمرها تولید الکل اتیلیک و گلیسرول می کنند و گونه هایی از پنی سلیوم(Penicellium spp.) که از چربی حاصل از آن، برای تولید صابون و از آنتی بیوتیکهای حاصله در تهیه داروهای خوراکی و تزریقی استفاده می شود.مخمرها، تولید انواع ویتامین های خانواده B ، مواد رنگی نظیر بتا کاروتن و مواد کنترل کننده رشد نظیر جیبرلین می کنند.
قدرت تجزیه کنندگی مواد الی توسط قارچها به دلیل وجود آنزیمهای تجزیه کننده ای است که مواد آلی را به مواد ساده تر تبدیلمی کنند. از جمله مهمترین این آنزیمها، آنزیم آمیلاز است که توسط گونه های مختلف قارچ آسپرژیلوس تولید می شود و بیشتر در تهیه مواد غذایی و در مواد شوینده از آن استفاده می شود .آنزیم اینورتاز که از مخمر یا ساکارومایزس (Saccaromyces spp.) تولید می شود که یکی از کاربردهای آن تولید عسل مصنوعی است. گونه هایی از قارچ پنی سیلیوم تولید آنزیمهای پکتیکی می کنند که برای صاف کردن آب میوه ها از آن استفاده می شود.آنزیم کیتیناز که در سویه های تریکودرما به وفور دیده می شود و در مبارزه با آفات و تهیه سموم شیمیایی کاربرد دارد.
علاوه بر نقش این مواد در صنایع داروسازی، غذایی، کشاورزی، بهداشتی، نساجی و ... به دلیل توان بالای قارچها در تولید انواع آنزیم ها استفاده از قارچها در بیوسنتز نانو ذرات نیز توسط دانشمندان مناسب شناخته شده است، امروزه صنعت آنزیم سازی استفاده های متفاوتی از انواع قارچها می کند به طوری که پیش بینی می شود این صنعت تا سال 2024 بیش از سه میلیارد دلار درامد داشته باشد. علاوه بر این دانشمندان در حال مطالعه آنزیم های خاصی از قارچها هستند که می توانند زباله ها حتی پلی اورتان(یکی از مقاومترین انواع پلاستیک) را تجزیه و به طبیعت برگردانند. قارچها با استفاده از قدرت بالای آنزیم سازی خود هر چند که ممکن است موجوداتی عجیب و گاهی خطرناک به نظر برسند اما در صورتی که تحت کنترل انسان در بیایند توانایی های صنعتی، دارویی و غذایی بالایی دارند و می توان از آنها برای پاک سازی آسیبهای وارد شده به محیط زیست استفاده نمود.